တို႔စရာ အျဖစ္စားၾကတဲ့ ျဗံုးေမြးက……… ဘယ္လိုေဆးဖက္ဝင္ေနတာလဲ

တို႔စရာ အျဖစ္စားၾကတဲ့ ျဗံုးေမြးက………
ဘယ္လိုေဆးဖက္ဝင္ေနတာလဲ
အိမ္မွာ အတို႔အျမွဳပ္အျဖစ္နဲ႔ စားသံုးေလ့ရွိၾကတဲ့ ၿဗံဳးေမြးပင္ဟာ အိႏၵိယ၊ ဩစေၾတးလ်ား၊ ဥေရာပ၊ အာဖရိက၊ အာရွနဲ႔ ေျမာက္ အေမရိက၊ ေတာင္အေမရိကတို႔မွာ ေပါက္ေရာက္ေလ့ရွိတဲ့အပင္ျဖစ္ပါတယ္။ ၿဗံဳးေမႊးကိုလြန္ခဲ့တဲ့ရာစုႏွစ္ေတြကတည္းကေဆးဖက္ဝင္ အပင္အျဖစ္သုံးခဲ့ၾကတာျဖစ္ၿပီး မွတ္ဉာဏ္ေကာင္းေစတဲ့ေဆးဖက္ဝင္အပင္အျဖစ္ လူသိမ်ားပါတယ္။
(၁) မွတ္ဉာဏ္ေကာင္းေစျခင္း
ၿဗံဳးေမြးကိုမွတ္ဉာဏ္အတြက္ အားေပးတဲ့ေဆးဖက္ဝင္အပင္အျဖစ္ သိၾကပါတယ္။ အသက္ ၄၀ ကေန ၆၅ ႏွစ္အတြင္းရွိသူ ၇၆ ဦးကို စမ္းသပ္ခဲ့တဲ့ေလ့လာမႈတစ္ခုအရ ၿဗံဳးေမြးဟာေလာေလာလတ္လတ္ သိရွိထားတဲ့အေၾကာင္း အရာေတြကို ေမ့ေလ်ာ့မႈႏႈန္းကိုေလ်ာ့နည္းေစဖို႔ အေထာက္အကူေပးတယ္လို႔ သိရပါတယ္။
(၂) စိတ္ဖိစီးမႈနဲ႔ပူပန္စိတ္ကိုေလ်ာ့နည္းေစႏိုင္ျခင္း
ၿဗံဳးေမြးကျပင္းထန္ တဲ့က်န္း မာေရးျပႆနာေတြျဖစ္လာေစတတ္တဲ့ စိတ္ဖိစီးမႈနဲ႔ စိုးရိမ္ ပူပန္စိတ္ေတြကိုေလ်ာ့က်ေစႏိုင္တယ္လို႔လည္း သိၾကပါတယ္။ ၿဗံဳးေမြးက စိတ္ကိုတည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္းေစၿပီး အာ႐ုံေထြျပားမႈေတြနဲ႔ ဂနာမၿငိမ္ျဖစ္မႈေတြကိုေလ်ာ့ပါးသက္သာေစႏိုင္တယ္လို႔ဆိုပါတယ္။
(၃) စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာျပႆနာေတြနဲ႔ အစာေခ်ဖ်က္မႈျပႆနာေတြကို ကုသႏိုင္ျခင္း
၄င္းက အယ္လ္ဇိုင္းမားေရာဂါ၊ အာ႐ုံမစူးစိုက္ႏိုင္တဲ့ေရာဂါနဲ႔ မွတ္ဉာဏ္နဲ႔ပတ္သက္တဲ့ေရာဂါေတြကို ကုသရာမွာ အေထာက္အကူေပးပါတယ္။ ၿဗံဳးေမြးက ဦးေႏွာက္ထဲ မွာရွိတဲ့ gammaami-nobutyric acid (GABA)နဲ႔ glu-tamate ဓာတ္ေတြကိုထိန္းညႇိေပးၿပီး ဉာဏ္ရည္ပိုင္းလုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြကို ျမႇင့္တင္ေပးတယ္လို႔ ေလ့လာမႈေတြကေဖာ္ျပခဲ့ပါတယ္။ အိပ္မေပ်ာ္တဲ့ေဝဒနာကိုလည္း သက္သာေစတယ္လို႔ဆိုပါတယ္။
ၿဗံဳးေမြးက ဝက္႐ူးျပန္ေရာဂါေၾကာင့္တက္ျခင္းကိုလည္း သက္သာေစႏိုင္သလို အူလမ္းေၾကာင္းလႈပ္ရွားမႈ မူမမွန္တဲ့ေရာဂါ (IBS) ကို ကုသရာမွာလည္း အေထာက္အကူေပးႏိုင္တယ္လို႔ဆိုပါတယ္။
ၿဗံဳးေမြးအဆီရဲ႕အက်ိဳးေက်းဇူး

(၄) ဆံပင္ကြၽတ္ျခင္းသက္သာေစ
ၿဗံဳးေမြးအဆီဟာဆံပင္ကြၽတ္ျခင္းအတြက္အထိေရာက္ဆုံး အိမ္သုံးေဆးနည္းေတြထဲကတစ္ ခုျဖစ္ပါတယ္။ သူ႔မွာ kinase ပ႐ိုတင္းရဲ႕လုပ္ေဆာင္ခ်က္ကိုျမႇင့္တင္ ေပးႏိုင္တဲ့ alkaloids ေတြပါဝင္ပါတယ္။ သည္အဆီကိုဆံသား ေပၚတိုက္႐ိုက္လိမ္းတာ သို႔မဟုတ္ေရေႏြးေငြ႕နဲ႔ ေပါင္းတင္ခ်ိန္မွာလိမ္း ၿပီး ႏွိပ္နယ္ေပးတာစတဲ့နည္းေတြနဲ႔ သုံးႏိုင္ပါတယ္။
ၿဗံဳးေမြးအဆီကိုဆံပင္မွာလိမ္းျခင္းျဖင့္ရရွိႏိုင္တဲ့အက်ိဳး ေက်းဇူးေတြကေတာ့ –
• ဆံပင္ကြၽတ္သက္သာေစႏိုင္ၿပီး ဆံပင္ေပါက္ႏႈန္းျမန္ဆန္ေစႏိုင္တယ္
• ဦးေရျပားကိုေအးေစၿပီး ယားယံျခင္းကင္းေစႏိုင္တယ္
• ေဗာက္ေပ်ာက္ေစႏိုင္တယ္။
(၅) ႏွစ္ၿခိဳက္စြာ အိပ္ေပ်ာ္ေစႏိုင္
ၿဗံဳးေမြးအဆီကို ဦးေရျပားမွာ ႏွိပ္လိမ္းေပးပါ။ ေရမခ်ိဳးမီ ခ်ိဳးမယ့္ေရထဲ ထည့္ၿပီးလည္း သုံးႏိုင္ပါတယ္။ ၾကက္သီးေႏြးေရထဲမွာ ၄င္းအဆီ တစ္စက္ႏွစ္စက္ကိုထည့္ခ်ိဳးပါ။ သည္နည္းေတြကိုလုပ္ေဆာင္ရင္ ညဘက္ ႏွစ္ႏွစ္ၿခိဳက္ၿခိဳက္ အိပ္ေပ်ာ္ေစႏိုင္ပါတယ္။
(၆) အဆစ္အျမစ္နာက်င္ကိုက္ခဲမႈကို ေလ်ာ့ေစႏိုင္
ၿဗံဳးေမြးအဆီမွာ ေရာင္ရမ္းမႈကိုေလ်ာ့က်ေစႏိုင္တဲ့ အစြမ္းသတၱိေတြရွိ ပါတယ္။ အဆစ္အျမစ္နာက်င္ကိုက္ခဲတာ၊ ခါးနာတာ၊ ႂကြက္သား နာက်င္တာ၊ ေခါင္းကိုက္တာေတြကို သက္သာေစႏိုင္ပါတယ္။ နာက်င္ကိုက္ခဲေနတဲ့ ဧရိယာတစ္ဝိုက္မွာ ၿဗံဳးေမြးအဆီကိုႏွိပ္လိမ္း ေပးျခင္းျဖင့္ ဒဏ္ေၾကေဆးလိုပဲနာက်င္မႈကိုခဏတာသက္သာ ေလ်ာ့ပါးေစႏိုင္ပါတယ္။
တျခားေဆးဖက္ဝင္ပစၥည္းေတြနဲ႔ေပါင္းစပ္သုံးရင္

• ၿဗံဳးေမြးက အစာစားခ်င္စိတ္ကိုနည္းေစႏိုင္တာေၾကာင့္ ခ်င္း၊ဖာလာေစ့တို႔လို အစာေခ်ဖ်က္မႈကို အားေပးတဲ့ပစၥည္းေတြနဲတြဲဖက္ သင့္ပါတယ္။
• အပူကန္တာေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့အေရျပားျပႆနာေတြအတြက္ဆို ၿဗံဳးေမႊးကို နႏြင္းနဲ႔တြဲဖက္အသုံုးျပဳသင့္ပါတယ္။
• ၄င္းကို စမုန္နက္၊ ဇီရာ တို႔နဲ႔ ေပါင္းစပ္ရင္ အူအတြက္ ေကာင္းတယ္လို႔ သိရပါတယ္။
အသုံးဝင္တဲ့နည္းတခ်ိဳ႕
• ၿဗံဳးေမြးဟာ ကေလးမရတာ၊ ဝက္႐ူးျပန္ေရာဂါနဲ႔ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာေရာဂါေတြကို ကုသရာမွာသုံးတဲ့ Sarasvataristha တင္ခ်ာေဆးရည္အတြင္းအေရးပါတဲ့ပစၥည္းျဖစ္ပါတယ္။
• ေဆးဝါးအျဖစ္ေဖာ္စပ္ထားတဲ့ အဆီအျဖစ္ဆိုရင္အဆစ္အျမစ္ နာက်င္မႈ၊ ေခါင္းကိုက္ျခင္းေတြအျပင္ စိတ္ကိုရွင္းလင္းေစဖို႔အေထာက္အကူေပးပါတယ္။
• ၿဗံဳးေမြးအဆီကိုလည္ပင္းမွာလိမ္းရင္ ေခ်ာင္းဆိုးေဝဒနာနဲ႔အဆုတ္ေရာင္ေရာဂါအတြက္ အရမ္းအသုံးဝင္ၿပီး (အထူးသျဖင့္ကေလးေတြမွာ)ေသးခံေလာင္တာ၊ ပြန္းတာသက္သာေစပါတယ္။
• ၿဗံဳးေမြးအ႐ြက္ကို ႀကိတ္တဲ့အရည္တိုက္ရင္ ကေလးေတြမွာ ဝမ္းသြားတာကိုသက္သာေစပါတယ္။
• စိတ္ပူပန္မႈနဲ႔ စိတ္က်ေဝဒနာတို႔ကုသရာမွာ ၿဗံဳးေမြးအဆီကို ႏွမ္းဆီ သို႔မဟုတ္ အုန္းဆီနဲ႔ေရာၿပီး ေျခဖဝါး၊ အ႐ိုးအဆစ္ေတြနဲ႔ နား႐ြက္တို႔ကို အိပ္ရာမဝင္ခင္လိမ္းေပးႏိုင္ပါတယ္။
သတိထားရမယ့္အခ်က္မ်ား
• ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ သို႔မဟုတ္ ကေလးႏို႔တိုက္ေကြၽးေနဆဲျဖစ္ရင္ ၿဗံဳးေမြးဓာတ္စာက ေဘးကင္း မကင္းကို ခိုင္မာတဲ့အေထာက္အထား ေဖာ္ျပခ်က္မရွိေသးတာေၾကာင့္ ေဆးဝါးအျဖစ္မသုံးတာေကာင္းပါ တယ္။
• ႏွလုံးခုန္ႏႈန္းကို ေႏွးေစႏိုင္တာေၾကာင့္ သည္အခ်က္ရွိႏွင့္ၿပီး သူ ေတြသတိထားသင့္ပါတယ္။
• ၿဗံဳးေမြးကအစာအိမ္နဲ႔ အူေတြထဲမွာ စြန႔္ထုတ္မႈေတြတိုးေစႏိုင္ တာေၾကာင့္ အစာအိမ္နဲ႔အူလမ္းေၾကာင္းမွာ အနာရွိသူေတြအေနနဲ႔ သတိထားသင့္ပါတယ္။
• အဆုတ္အတြင္း အရည္စြန္႔ထုတ္မႈကိုတိုးေစႏိုင္တာေၾကာင့္ ပန္းနာရင္က်ပ္လို အဆုတ္နဲ႔ဆိုင္တဲ့ေရာဂါရွိသူေတြသတိထားသုံး စြဲသင့္ပါတယ္။
• သိုင္း႐ြိဳက္ေဟာ္မုန္းပမာဏကို တိုးေစႏိုင္တာေၾကာင့္ သိုင္း႐ြိဳက္ေဟာ္မုန္းေဆးေတြ ေသာက္သုံးေနရတဲ့သူေတြ၊ ၄င္းေရာဂါရွိသူေတြ သတိထားသုံးစြဲသင့္ သို႔မဟုတ္ ေရွာင္ရွားသင့္ပါတယ္။
• ဆီးလမ္းေၾကာင္းအတြင္း စြန႔္ထုတ္မႈကိုတိုးေစႏိုင္တာေၾကာင့္ ဆီးလမ္းေၾကာင္းပိတ္ဆို႔မႈေရာဂါရွိသူေတြအေျခအေနပိုဆိုးေစႏိုင္ပါ တယ္။
Crd မူရင္းေရးသာသူ